Flexibele arbeidsmarkt krimpt, maar uurtarieven blijven stijgen

Het aandeel hoogopgeleide werkenden dat als externe professional werkt, is gedaald van 22% eind 2024 naar 18% in het tweede kwartaal van 2026. Tegelijkertijd zijn er aanzienlijk minder opdrachten beschikbaar en is de concurrentie tussen flexprofessionals toegenomen. Toch blijven de gemiddelde uurtarieven stijgen. Dat blijkt uit de nieuwste Talent Monitor van HeadFirst en Intelligence Group.

Met ongeveer 775.000 zzp'ers en gedetacheerden blijft de flexibele schil een belangrijk onderdeel van de Nederlandse arbeidsmarkt. De omvang ervan is na enkele jaren van sterke groei echter duidelijk afgenomen.

In 2022 werkte ongeveer 17 tot 18% van de hoogopgeleide werkenden als externe professional. Dat aandeel liep vervolgens op tot 22% eind 2024, waarna een geleidelijke daling inzette. Inmiddels ligt het percentage weer op 18%.

Handhaving schijnzelfstandigheid heeft invloed
Volgens de onderzoekers speelt het einde van het handhavingsmoratorium op schijnzelfstandigheid een belangrijke rol bij de afname.

Opdrachtgevers hebben hun inhuurbeleid aangepast, contracten aangescherpt en in sommige gevallen de flexibele schil verkleind. Daarmee lijkt de markt volgens de onderzoekers terug te bewegen naar het niveau van vóór de sterke groeiperiode.

Ook het aantal beschikbare opdrachten is flink afgenomen. Vergeleken met hetzelfde kwartaal vier jaar geleden ligt het aantal geregistreerde opdrachten ongeveer 42% lager.

Uurtarief stijgt naar ruim €102
Opvallend is dat de kleinere vraag en grotere concurrentie onder flexprofessionals vooralsnog niet tot lagere tarieven leiden.

Het gemiddelde gerealiseerde uurtarief bedroeg in het tweede kwartaal van 2022 €91,10. Vier jaar later is dat gestegen naar €102,38 per uur. Dat betekent een stijging van ruim 12%.

Geert-Jan Waasdorp, CEO bij Intelligence Group: "Dat de tarieven blijven stijgen terwijl er minder opdrachten zijn en de concurrentie tussen professionals toeneemt, laat zien dat het uurtarief zich weinig laat bepalen door vraag en aanbod. Ondanks de veranderende marktomstandigheden, in het nadeel van de flexmarkt, blijven de tarieven de inflatie volgen. Dat patroon zien we al langer terug in onze data."

Minder beweging op flexmarkt
Ook onder flexprofessionals zelf lijkt de markt te stabiliseren. Momenteel is 22% van de zzp'ers actief op zoek naar een nieuwe opdracht. Onder gedetacheerden is dat 24%.

Volgens de onderzoekers liggen deze percentages lager dan tijdens eerdere piekmomenten. Een mogelijke verklaring is dat professionals die langere tijd geen nieuwe opdrachten konden vinden de flexibele arbeidsmarkt inmiddels hebben verlaten.

Overstap tussen vast en flex in evenwicht
Ook de beweging tussen werken in loondienst en zelfstandig werken lijkt zich te stabiliseren.

Van de zzp'ers geeft 13% aan de overstap naar loondienst te willen maken. Tegelijkertijd overweegt een vergelijkbaar aandeel van de werknemers in loondienst juist om zelfstandig te gaan werken.

Daarmee lijkt vooralsnog geen sprake van een grootschalige beweging van zzp naar vast werk, ondanks de aangescherpte aandacht voor schijnzelfstandigheid en het kleinere aantal opdrachten.

Strategischer kijken naar flexibele schil
Volgens HeadFirst betekent de krimp niet dat externe professionals hun rol binnen organisaties verliezen.

Allard van Dam, Country Manager Nederland bij HeadFirst: "Wat we zien is een markt die volwassen wordt. Flexibele professionals blijven een onmisbare rol spelen voor organisaties die behoefte hebben aan specialistische kennis, extra capaciteit of tijdelijke ondersteuning. Juist in deze fase is het belangrijk om strategisch naar de inzet van talent te kijken, ongeacht de contractvorm."

De Talent Monitor schetst daarmee vooral het beeld van een flexmarkt die na jaren van groei een nieuw evenwicht zoekt: minder externe professionals en minder opdrachten, maar tegelijkertijd hogere tarieven en een relatief stabiele beweging tussen vast en flexibel werk.