Kwart Europese piloten durft zich niet ziek te melden bij vermoeidheid

Bijna een kwart van de piloten bij Europese luchtvaartmaatschappijen voelt zich soms te vermoeid om veilig te vliegen, maar durft zich niet ziek te melden uit angst voor de gevolgen. Daarnaast geeft driekwart aan in de vier weken voorafgaand aan het onderzoek weleens in slaap te zijn gevallen tijdens een vlucht. Dat blijkt uit onderzoek van de European Cockpit Association (ECA) onder 7.200 piloten, waarover The Guardian bericht.

De resultaten laten zien dat vermoeidheid een belangrijk aandachtspunt blijft binnen de Europese luchtvaartsector. Piloten ervaren volgens het onderzoek druk om op het werk te verschijnen, ook wanneer zij zichzelf onvoldoende uitgerust vinden om hun werkzaamheden uit te voeren.

De angst voor mogelijke consequenties vanuit de werkgever speelt daarbij een belangrijke rol. Hierdoor kiezen sommige piloten ervoor om toch te gaan werken, ondanks hun vermoeidheid.

Driekwart viel in slaap tijdens een vlucht
Uit de enquête blijkt dat 75% van de ondervraagde piloten in de vier weken voorafgaand aan het onderzoek minstens één keer in slaap is gevallen tijdens een vlucht.

Vooral piloten die werkzaam zijn bij luchtvaartmaatschappijen uit Ierland en Malta rapporteren relatief vaak dat zij tijdens een vlucht in slaap zijn gevallen.

De resultaten onderstrepen volgens de ECA de noodzaak om vermoeidheid onder vliegend personeel serieuzer te nemen.

Nederland en Finland scoren beter op meldingsbereidheid
Er bestaan aanzienlijke verschillen tussen Europese landen als het gaat om de bereidheid van piloten om vermoeidheid bij hun werkgever te melden.

Nederland en Finland worden in het onderzoek genoemd als voorbeelden van landen waar piloten zich relatief vrij voelen om aan te geven dat zij onvoldoende uitgerust zijn om te vliegen.

Dat onderscheid is belangrijk, omdat medewerkers alleen tijdig melding kunnen maken van vermoeidheid wanneer zij erop vertrouwen dat dit geen negatieve gevolgen heeft voor hun positie.

Onregelmatige werktijden verstoren slaapritme
De luchtvaartsector kent specifieke arbeidsomstandigheden die het risico op vermoeidheid vergroten. Piloten werken regelmatig op wisselende tijden en reizen tussen verschillende tijdzones, waardoor hun natuurlijke slaapritme verstoord kan raken.

Europese luchtvaartmaatschappijen zijn verplicht om de fitheid van hun personeel te bewaken. Toch blijkt uit het onderzoek dat vermoeidheid en de bereidheid om dit te melden aandacht blijven vragen.

ECA vraagt om meer verantwoordelijkheid van werkgevers
De European Cockpit Association vindt dat zowel luchtvaartmaatschappijen als toezichthouders meer verantwoordelijkheid moeten nemen voor de bescherming van piloten tegen overmatige vermoeidheid.

Volgens de brancheorganisatie is daarvoor ook "politieke wil" nodig.

De onderzoeksresultaten maken duidelijk dat het niet alleen gaat om voldoende rusttijden en werkroosters, maar ook om een werkomgeving waarin medewerkers zonder angst kunnen aangeven dat zij niet fit genoeg zijn om hun werkzaamheden veilig uit te voeren.

Daarmee raakt het onderwerp aan een breder vraagstuk binnen het personeelsbeleid: hoe zorgen werkgevers ervoor dat medewerkers hun fysieke en mentale belastbaarheid bespreekbaar kunnen maken, zonder negatieve gevolgen te vrezen?