Uitspraak Booking.com kan leiden tot meer rechtszaken over thuiswerken

De recente uitspraak van de rechtbank Amsterdam over het thuiswerkbeleid van Booking.com kan gevolgen hebben voor andere werkgevers die hun medewerkers vaker op kantoor willen zien. Arbeidsrechtadvocaten verwachten dat meer bedrijven hun thuiswerkbeleid opnieuw tegen het licht houden en mogelijk naar de rechter stappen wanneer zij geen overeenstemming bereiken met de ondernemingsraad. Dat zeggen arbeidsrechtadvocaten tegen NU.nl.

Booking.com kreeg op 28 oktober 2026 van de rechtbank Amsterdam toestemming om medewerkers te verplichten minimaal 40% van hun werktijd op kantoor door te brengen. De ondernemingsraad (OR) had geweigerd in te stemmen met deze wijziging, omdat de gevolgen voor medewerkers volgens de OR onvoldoende waren meegewogen. De rechter oordeelde echter dat Booking.com een redelijk belang heeft bij de verplichting, onder meer omdat fysieke aanwezigheid kan bijdragen aan betere samenwerking, kennisdeling en onderlinge verbondenheid.

Volgens arbeidsrechtadvocaat Pascal Besselink is de uitkomst niet verrassend. De rechter had eerder al aangegeven dat een aanwezigheidsplicht van 40% niet per definitie onredelijk is. Booking.com heeft volgens hem voldoende onderbouwd waarom het bedrijf medewerkers vaker op kantoor wil hebben. Andere werkgevers zullen de uitspraak daarom met belangstelling volgen.

Meer werkgevers kunnen naar de rechter stappen
Besselink verwacht dat de uitspraak werkgevers kan stimuleren om opnieuw met hun ondernemingsraad en medewerkers in gesprek te gaan over het thuiswerkbeleid. Wanneer de ondernemingsraad niet instemt met een voorgestelde wijziging, kunnen werkgevers besluiten om, net als Booking.com, vervangende toestemming aan de rechter te vragen.

Ook arbeidsrechtadvocaat Ruud Schepers van Kennedy Van der Laan verwacht de komende tijd meer juridische procedures. Volgens hem worstelen steeds meer werkgevers met de manier waarop zij hybride werken moeten organiseren. Na de coronapandemie zijn de voordelen van thuiswerken duidelijk geworden, maar werkgevers ervaren ook nadelen. Daarbij spelen niet alleen de mogelijkheden om toezicht te houden op medewerkers een rol, maar ook zorgen over onderlinge verbinding, samenwerking en de opleiding en ontwikkeling van personeel.

Hoewel veel werkgevers de mogelijkheden om thuis te werken inmiddels hebben beperkt, blijft hybride werken in Nederland gebruikelijk. Voor veel medewerkers met een kantoorbaan bestaat de werkweek nog altijd uit drie dagen op kantoor en twee dagen thuis. Volgens cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) werken ongeveer 3,6 miljoen mensen in Nederland regelmatig of incidenteel vanuit huis.

Individuele thuiswerkafspraken blijven belangrijk
De uitspraak betekent volgens arbeidsrechtadvocaten niet dat werkgevers bestaande thuiswerkafspraken zonder meer kunnen aanpassen. Schepers benadrukt dat werkgevers doorgaans eerst overeenstemming moeten bereiken met de ondernemingsraad wanneer een wijziging onder het instemmingsrecht valt. Vervolgens moet worden gekeken naar eventuele individuele afspraken die met medewerkers zijn gemaakt.

Wanneer thuiswerken bijvoorbeeld expliciet is vastgelegd in een arbeidsovereenkomst of wanneer daarover andere individuele afspraken bestaan, kan een werkgever deze niet zomaar eenzijdig wijzigen. Ook na instemming van de ondernemingsraad of vervangende toestemming van de rechter moeten de belangen van individuele werknemers zorgvuldig worden afgewogen.

Daarmee is de uitspraak van Booking.com niet automatisch toepasbaar op iedere organisatie. De omstandigheden waaronder thuiswerkafspraken zijn ontstaan, de bestaande arbeidsvoorwaarden en de belangen van zowel werkgever als werknemer blijven bepalend voor de juridische mogelijkheden om het beleid aan te passen.

Werkgevers zoeken naar nieuwe balans
Werkgeversvereniging AWVN noemt de zaak rond Booking.com zeer specifiek, maar herkent wel de bredere ontwikkeling. Volgens de vereniging zoeken sommige organisaties naar manieren om hun werkprocessen beter in te richten en daarbij een nieuwe balans te vinden tussen thuiswerken en aanwezigheid op kantoor.

De uitspraak bevestigt volgens AWVN dat hybride werken vraagt om een wederzijdse afweging van belangen. Werkgevers hebben belang bij samenwerking, betrokkenheid en een goed functionerende organisatie, terwijl werknemers waarde hechten aan flexibiliteit en een goede werk-privébalans.

AWVN benadrukt daarnaast dat internationale werkgevers zich aan de Nederlandse wetgeving moeten houden, ook wanneer binnen het moederbedrijf een andere werkcultuur geldt. Een algemene verplichting om vijf dagen per week op kantoor te werken, verwacht de werkgeversvereniging daarom niet snel.

Thuiswerkbeleid blijft arbeidsvoorwaardelijk vraagstuk
De uitspraak onderstreept dat thuiswerken inmiddels een belangrijk onderdeel is geworden van het arbeidsvoorwaardenbeleid. Waar thuiswerken tijdens de coronapandemie voor veel organisaties uit noodzaak ontstond, is het inmiddels voor miljoenen werknemers een gebruikelijke manier van werken.

Werkgevers die deze afspraken willen veranderen, zullen daarom niet alleen moeten kijken naar hun organisatorische belangen, maar ook naar de verwachtingen en rechten van medewerkers. De uitspraak in de zaak van Booking.com laat zien dat een verplichte aanwezigheid op kantoor juridisch mogelijk kan zijn, maar dat de ruimte daarvoor afhankelijk blijft van de concrete omstandigheden en de wijze waarop de wijziging tot stand komt.