43 procent werknemers wil inspraak bij inzet van AI op de werkvloer

De inzet van kunstmatige intelligentie op de werkvloer roept bij veel werknemers vragen op over zeggenschap en verantwoordelijkheid. Uit onderzoek van IT- en digitaliseringspartner Fellowmind onder ruim 1.100 Nederlandse werknemers blijkt dat 43 procent vindt dat medewerkers betrokken moeten worden bij beslissingen over de inzet van AI en bijbehorende tools. Daarmee geven zij aan dat keuzes over AI niet uitsluitend top-down genomen zouden moeten worden.

Zorgen over kritisch denkvermogen en vaardigheden
De behoefte aan inspraak hangt samen met zorgen over de gevolgen van AI-gebruik. 54 procent van de werknemers noemt een afname van het kritisch denkvermogen als grootste risico. Daarnaast maakt 38 procent zich zorgen dat collega’s onvoldoende vaardigheden hebben om AI verantwoord te gebruiken.

Ook baanzekerheid speelt een rol: 36 procent ziet baan- of functieverlies als een reëel risico. Verder vreest 32 procent dat creativiteit onder druk komt te staan en 26 procent dat er minder ruimte overblijft voor intuïtie in het werk.

Deze zorgen verklaren waarom werknemers niet alleen geïnformeerd willen worden over AI-toepassingen, maar ook actief betrokken willen zijn bij de besluitvorming daarover.

Behoefte aan menselijke toetsing en duidelijke regels
De wens tot betrokkenheid gaat verder dan alleen inspraak. 44 procent van de werknemers vindt dat beslissingen waarbij AI wordt ingezet altijd door mensen moeten worden getoetst. Daarnaast wil 32 procent actief geïnformeerd worden over wet- en regelgeving rondom AI, zoals de Europese AI Act.

Volgens Martien Merks, CEO van Fellowmind Nederland, draait de discussie over AI op de werkvloer in de kern om eigenaarschap. AI beïnvloedt in toenemende mate hoe werk wordt ingericht en beoordeeld. Dat maakt het voor werknemers belangrijk om te weten wie beslissingen neemt, wie verantwoordelijk is en waar menselijke afwegingen blijven bestaan.

Het onderzoek laat zien dat betrokkenheid van medewerkers een belangrijk aandachtspunt is bij de verdere implementatie van AI binnen organisaties.