Bedrijven kiezen bij personeelstekorten vaker voor automatisering dan voor betere arbeidsvoorwaarden

Bedrijven met personeelstekorten zetten steeds vaker in op automatisering om werkprocessen efficiënter te maken. Waar werkgevers eerder vooral kozen voor maatregelen zoals hogere lonen of betere werktijden, staat automatisering inmiddels bovenaan de lijst van oplossingen. Dat blijkt uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek waar NU.nl over bericht.

In april 2026 gaf 30 procent van de bedrijven aan vanwege personeelstekorten meer te investeren in automatisering, bijvoorbeeld door robotisering of de inzet van kunstmatige intelligentie (AI). Voor bijna de helft van de organisaties met openstaande vacatures is dit inmiddels de belangrijkste maatregel.

Minder focus op arbeidsvoorwaarden
Volgens het CBS is sprake van een duidelijke verschuiving ten opzichte van een jaar eerder. Toen richtten werkgevers zich vaker op het verbeteren van arbeidsvoorwaarden, zoals salarisverhogingen of gunstigere werktijden, om personeel aan te trekken en te behouden.

De trend is zichtbaar in vrijwel alle sectoren. Vooral grote organisaties en bedrijven in de informatie- en communicatiesector kiezen voor automatisering. In de sector cultuur, sport en recreatie neemt het gebruik van deze strategie juist af.

Investeren in productiviteit
Ruim driekwart van de ondernemers neemt maatregelen om de productiviteit te verhogen. Bij grote bedrijven ligt dat aandeel op 85 procent, tegenover 71 procent in het midden- en kleinbedrijf. Investeringen in technologie en automatisering worden daarbij het vaakst genoemd.

Henk Volberda zegt hierover tegen NU.nl: "We zitten in een productiviteitsparadox. Bedrijven investeren in AI en robotica, maar dat zie je nog niet terug in hogere productiviteit."

Volgens Volberda leveren nieuwe technologieën niet direct resultaat op, omdat medewerkers eerst moeten leren hoe zij ermee kunnen werken. "De omzet per medewerker moet omhoog. Automatisering en AI kunnen een belangrijke aanvulling en redding zijn voor de Nederlandse economie."

Gevolgen voor werk en vaardigheden
Volgens Volberda zullen vooral eenvoudige en repeterende werkzaamheden als eerste worden geautomatiseerd. Daarbij gaat het onder meer om administratieve functies, secretariaatswerk, callcenters en postverwerking. "De simpele taken worden door bots uitgevoerd. Mensen blijven vooral nodig voor complex werk, creativiteit en werk met hun handen."

Tegelijkertijd verandert de inhoud van werk. AI ondersteunt medewerkers steeds vaker bij hun werkzaamheden, waardoor functies complexer kunnen worden en werknemers meer verantwoordelijkheden krijgen.

Volberda waarschuwt dat dit ook nieuwe uitdagingen met zich meebrengt. "Mensen moeten eerst leren samenwerken met AI. Pas daarna zie je de productiviteitsvoordelen."

Nieuwe kansen en risico's
Volgens de hoogleraar hoeft automatisering niet automatisch te leiden tot minder werkgelegenheid. Nieuwe technologieën zorgen ook voor nieuwe functies, bijvoorbeeld op het gebied van AI, data-analyse en digitale infrastructuur.

Wel verwacht hij dat de overgang voor sommige groepen werknemers moeilijker zal zijn dan voor anderen. Vooral medewerkers met beperkte digitale vaardigheden kunnen meer moeite hebben om mee te bewegen met de veranderingen op de arbeidsmarkt.

Voor HR-professionals en werkgevers betekent dit dat investeringen in technologie steeds vaker hand in hand moeten gaan met omscholing, ontwikkeling en het versterken van digitale vaardigheden binnen de organisatie.